{"id":90,"date":"2016-07-07T14:43:41","date_gmt":"2016-07-07T12:43:41","guid":{"rendered":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2016\/?page_id=90"},"modified":"2018-09-06T14:52:22","modified_gmt":"2018-09-06T12:52:22","slug":"provoke-2-0-young-japanese-photography","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/provoke-2-0-young-japanese-photography\/","title":{"rendered":"Japo\u0144ska fotografia po 2000 roku"},"content":{"rendered":"

Lekko zgarbiony wykr<\/em>\u0119<\/em>ca g<\/em>\u0142<\/em>ow<\/em>\u0119 <\/em>do ty<\/em>\u0142<\/em>u, patrzy prosto w obiektyw. Ma szeroko otwarte <\/em>oczy, lekko przyklapni<\/em>\u0119<\/em>te uszka. Stoi w s<\/em>\u0142<\/em>o<\/em>\u0144<\/em>cu z opuszczonym ogonem. Jego czarna sier<\/em>\u015b\u0107 <\/em>jest mocno zbita, sko<\/em>\u0142<\/em>tuniona, w wielu miejscach przetarta. Otwiera pysk, wida<\/em>\u0107 <\/em>jego bia<\/em>\u0142<\/em>e z<\/em>\u0119<\/em>by. Wygl<\/em>\u0105<\/em>da jakby si<\/em>\u0119 <\/em>u<\/em>\u015b<\/em>miecha<\/em>\u0142<\/em>.<\/em><\/p>\n

\u201eBezdomny pies\u201d (\u201eStray Dog\u201d) to czarno-bia\u0142e zdj\u0119cie z 1971 roku, japo\u0144skiego fotografa Daido Moriyamy. Zrobi\u0142 je przypadkiem w Tokio. \u2013 \u201eWyszed\u0142em rano z hotelu na ulic\u0119, \u017ceby dotrze\u0107 na sesj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105 i ten pies ju\u017c tam by\u0142. Wi\u0119c od razu zrobi\u0142em mu kilka zdj\u0119\u0107. Dopiero p\u00f3\u017aniej w ciemni, kiedy wywo\u0142ywa\u0142em zdj\u0119cia zobaczy\u0142em jaki ma niesamowity wyraz pyska. Przy takich szybko robionych zdj\u0119ciach zawsze chodzi o uchwycenie chwili i ten pies w tej samej chwili sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 mnie.\u201d<\/p>\n

Do lat 60-tych XX wieku japo\u0144ska fotografia artystyczna by\u0142a traktowana po macoszemu. Nie pokazywano jej w galeriach, nie wystawiano jej w muzeach. Traktowano j\u0105 jak obraz, kt\u00f3ry ma towarzyszy\u0107 reporta\u017com, tekstom i artyku\u0142om, ale nie jak dzie\u0142o sztuki. G\u0142\u00f3wnym miejscem, gdzie mog\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 fotografia by\u0142y magazyny i gazety. W tym samym czasie Japoni\u0105 targa\u0142 ogromny kryzys spo\u0142eczny. Trauma po Hiroszimie i Nagasaki, okupacja kraju przez wojska ameryka\u0144skie, szybko post\u0119puj\u0105ca westernizacja japo\u0144skiej kultury, brak akceptacji dla wojny w Wietnamie i galopuj\u0105ce uprzemys\u0142owienie doprowadzi\u0142y do ogromnych napi\u0119\u0107 i za\u0142amania poczucia bezpiecze\u0144stwa u ludzi.<\/p>\n

W 1968 roku w czasie masowych studenckich protest\u00f3w, fotografowie Yutaka Takanashi i Takuma Nakahira, krytyk Koji Taki i pisarz Takahiko Okada za\u0142o\u017cyli i wydali eksperymentalny magazyn Provoke<\/em>.<\/p>\n

\u201eDzisiaj, kiedy s<\/em>\u0142<\/em>owa utraci<\/em>\u0142<\/em>y swoj<\/em>\u0105 <\/em>podstawow<\/em>\u0105 <\/em>moc\u00a0\u2013 innymi s<\/em>\u0142<\/em>owy, umiej<\/em>\u0119<\/em>tno<\/em>\u015b\u0107 <\/em>opisywania rzeczywisto<\/em>\u015b<\/em>ci – i wydaj<\/em>\u0105 <\/em>si<\/em>\u0119 <\/em>by<\/em>\u0107 <\/em>zawieszone w powietrzu, oko fotografa mo<\/em>\u017c<\/em>e uchwyci<\/em>\u0107 <\/em>te fragmenty rzeczywisto<\/em>\u015b<\/em>ci, kt\u00f3rych nie da si<\/em>\u0119 <\/em>wyrazi<\/em>\u0107 <\/em>j<\/em>\u0119<\/em>zykiem. Fotograf mo<\/em>\u017c<\/em>e traktowa<\/em>\u0107 <\/em>te obrazy jak dokumenty do analizy na r\u00f3wni z j<\/em>\u0119<\/em>zykiem i ideologi<\/em>\u0105<\/em>. W<\/em>\u0142<\/em>a<\/em>\u015b<\/em>nie dlatego, chocia<\/em>\u017c <\/em>mo<\/em>\u017c<\/em>e to si<\/em>\u0119 <\/em>wydawa<\/em>\u0107 <\/em>zuchwa<\/em>\u0142<\/em>e, podtytu<\/em>\u0142 <\/em>Provoke brzmi \u201edokumenty prowokuj<\/em>\u0105<\/em>ce do my<\/em>\u015b<\/em>lenia.\u201d<\/em><\/p>\n

Manifest grupy Provoke<\/em><\/p>\n

Od drugiego numeru do\u0142\u0105czy\u0142 do nich tak\u017ce Daido Moriyama. Ukaza\u0142y si\u0119 tylko trzy numery, ka\u017cdy w nak\u0142adzie 1000 sztuk, ale ich wp\u0142yw na japo\u0144sk\u0105 powojenn\u0105 fotografi\u0119 by\u0142 ogromny. Czarno-bia\u0142e, nieostre, rozmazane zdj\u0119cia. Zdj\u0119cia nagie, brudne, bez obr\u00f3bki, pstrykane na szybko, na \u015blepo, czasem bez patrzenia przez wizjer, to by\u0142a rewolucja.<\/p>\n

\u2013 \u201eProvoke <\/em>mnie zainspirowa\u0142. Wi\u0119kszo\u015bci to nie interesowa\u0142o, ale naprawd\u0119, to by\u0142o jak wybuch bomby\u201d \u2013 wspomina\u0142 Noboyushi Araki, jeden z najbardziej znanych i wp\u0142ywowych wsp\u00f3\u0142czesnych fotograf\u00f3w japo\u0144skich. Tw\u00f3rcom magazynu zale\u017ca\u0142o na poruszeniu czytelnika, sprowokowaniu go do my\u015blenia. Chcieli wyprowadzi\u0107 fotografi\u0119 poza znane, bezpieczne ramy. Pokaza\u0107, \u017ce mo\u017ce by\u0107 sztuk\u0105, s\u0142u\u017cy\u0107 za metafor\u0119, \u017ce mo\u017ce budzi\u0107 emocje, by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em si\u0142y i no\u015bnikiem nowych idei.<\/p>\n

W tym roku mija dok\u0142adnie 50-ta rocznica od wydania pierwszego numeru magazynu Provoke<\/em>. Sytuacja Japonii jest dzisiaj inna. Od lat 90-tych kraj jest w gospodarczym kryzysie, w 2011 roku dotkn\u0119\u0142a go katastrofa elektrowni atomowej w Fukushimie, w kraju toczy si\u0119 zaciek\u0142a debata nad zmian\u0105 japo\u0144skiej konstytucji i prawdopodobnym odrzuceniu w 2020 roku kontrowersyjnego artyku\u0142u nr 9, kt\u00f3ry narzucony przez Amerykan\u00f3w w 1946 roku, zabrania Japonii posiadania wojska i prowadzenia wojny. Poza tym mi\u0119dzynarodowa pozycja Chin i Korei Po\u0142udniowej w regionie stale ro\u015bnie kosztem Japonii.<\/p>\n

W marcu 2018 roku, Pawe\u0142 Jaszczuk, na zaproszenie dyrektora Festiwalu Marka J. Karasia, polecia\u0142 do Japonii, \u017ceby znale\u017a\u0107 artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy jak ich poprzednicy pod koniec lat 60-tych, szukaj\u0105 dla tej wsp\u00f3\u0142czesnej Japonii w XXI wieku, nowego j\u0119zyka w fotografii. Patrz\u0105 \u015bwie\u017cym okiem na problemy spo\u0142eczne i przekraczaj\u0105 kolejne granice tego czym mo\u017ce by\u0107 sztuka. Wybra\u0142 jedenastu fotograf\u00f3w, kt\u00f3rzy zacz\u0119li swoje kariery w przeci\u0105gu ostatnich dwudziestu lat. Z ka\u017cdym spotka\u0142 si\u0119, porozmawia\u0142, odwiedzi\u0142 w studio \u2013 obejrza\u0142 ich prace i wybra\u0142 zdj\u0119cia, z kt\u00f3rymi wr\u00f3ci\u0142 do Polski, mi\u0119dzy innymi 36-letniego Kohey Kanno.<\/p>\n

Rudy, przystojny, m<\/em>\u0142<\/em>ody m<\/em>\u0119\u017c<\/em>czyzna, wyci<\/em>\u0105<\/em>ga mocno szyj<\/em>\u0119 <\/em>i z g\u00f3ry patrzy w obiektyw <\/em>aparatu. Jest ubrany w opinaj<\/em>\u0105<\/em>c<\/em>\u0105<\/em>, odblaskow<\/em>\u0105 <\/em>koszulk<\/em>\u0119 <\/em>bez r<\/em>\u0119<\/em>kaw\u00f3w w kolorze ciemnego z<\/em>\u0142<\/em>ota. Jego lewa d<\/em>\u0142<\/em>o<\/em>\u0144 <\/em>dotyka uda przez kr\u00f3tkie, czarne, sk\u00f3rzane szorty. Stoi na <\/em>\u015b<\/em>rodku ulicy du<\/em>\u017c<\/em>ego miasta.<\/em><\/p>\n

Kohey Kanno robi portrety, kolarze, snap-shoty. Zawsze ustawia si\u0119 ze swoim aparatem tak, \u017ceby pokaza\u0107 \u017cycie i \u015bwiat oczami kogo\u015b, kto nale\u017cy do mniejszo\u015bci. W spo\u0142ecze\u0144stwie, gdzie mniejszo\u015bci to temat tabu, Kohey Kanno dzieli si\u0119 z nami swoim wewn\u0119trznym autoportretem. Haruyuki Shirai z kolei, szuka nowych technik fotografowania, wykraczaj\u0105cych poza dost\u0119pne normy. Zbudowa\u0142 sw\u00f3j w\u0142asny aparat, kt\u00f3ry rejestruje obrazy i w tej samej chwili zniekszta\u0142ca je. Powsta\u0142a z nich seria zdj\u0119\u0107 \u201eDoron scroll\u201d \u2013 d\u0142ugich na kilka metr\u00f3w fotografii, na kt\u00f3rych statyczne postacie i przedmioty wygl\u0105daj\u0105 jak rozmazane linie, a jedynie poruszaj\u0105ce si\u0119 obiekty wida\u0107 wyra\u017anie, jak w po\u0142\u0105czeniu monitora funkcji \u017cyciowych z zapisem rytmu serca i przebijaj\u0105cymi si\u0119 silnie pojedynczymi wspomnieniami.<\/p>\n

\u201eNie powinny \u017cy\u0107 w Tokio, a jednak \u017cyj\u0105\u201d \u2013 m\u00f3wi Yoshinori Mizutani, kt\u00f3ry fotografuje gromady dzikich zielnych papug w swojej pracy \u201eTokyo Parrots\u201d. Sprowadzone do miasta kilkadziesi\u0105t lat temu jako zwierz\u0119ta domowe, poucieka\u0142y swoim w\u0142a\u015bcicielom, rozmno\u017cy\u0142y si\u0119 i nadal tu \u017cyj\u0105, cho\u0107 pochodz\u0105 z miejsc o zupe\u0142nie innym klimacie. Wpisa\u0142y si\u0119 ju\u017c w surrealistyczny krajobraz miejski, gdzie tak jak one, tak i ludzie musieli si\u0119 na nowo odnale\u017a\u0107, \u017ceby \u017cy\u0107 z dala od \u201eswojej\u201d natury.<\/p>\n

Hiroshi Takizawa, z wykszta\u0142cenia psycholog, w swoim projekcie \u201eMass\u201d fotografuje beton i kamie\u0144, materia\u0142y, z kt\u00f3rych buduje si\u0119 budynki, mieszkania, wie\u017cowce. Zdj\u0119cia, kt\u00f3re wywo\u0142uje, fotografuje potem jeszcze raz, a nast\u0119pnie zmienia je, tnie, zniekszta\u0142ca. Na koniec ka\u017cde zdj\u0119cie ma inny rozmiar, grubo\u015b\u0107, papier i mas\u0119. Takizawa bawi si\u0119 tymi materia\u0142ami, tworzy z nich nowe motywy i poddaje je powt\u00f3rnej interpretacji.<\/p>\n

Video autorstwa Mayumi Hosokury z jej serii prac pod tytu\u0142em \u201eJubilee\u201d, powsta\u0142o mi\u0119dzy 2012 a 2017 rokiem. Artystka robi\u0142a zdj\u0119cia i kr\u0119ci\u0142a filmy w krajach Azji Wschodniej, mi\u0119dzy innymi w Japonii, w Chinach i na Tajwanie. Skrawki, urywki: \u017cycia w wielkim mie\u015bcie, wolno\u015bci jak\u0105 daje m\u0142odo\u015b\u0107, delikatno\u015bci i krucho\u015bci pi\u0119kna, ulotno\u015bci chwil i wspomnie\u0144\u2026<\/p>\n

\u2026M<\/em>\u0142<\/em>ody m<\/em>\u0119\u017c<\/em>czyzna w bia<\/em>\u0142<\/em>ym t-shircie zapi<\/em>\u0119<\/em>tym na dwa guziczki i czarnej czapeczce z <\/em>daszkiem, ta<\/em>\u0144<\/em>czy w klubie pe<\/em>\u0142<\/em>nym ludzi. Kamera dostrzega go i ustawia si<\/em>\u0119 <\/em>tu<\/em>\u017c <\/em>za nim. Widzimy <\/em>najpierw jego plecy, szyj\u0119<\/em>, ty<\/em>\u0142 <\/em>g<\/em>\u0142<\/em>owy. Jego g<\/em>\u0142<\/em>owa lekko si\u0119 kr<\/em>\u0119<\/em>ci. Ch<\/em>\u0142<\/em>opak powoli odwraca si<\/em>\u0119 <\/em>do nas. Ca<\/em>\u0142<\/em>e jego cia<\/em>\u0142<\/em>o buja si<\/em>\u0119 <\/em>g\u00f3ra-d\u00f3<\/em>\u0142<\/em>, oczy ma zamkni<\/em>\u0119<\/em>te, twarz zwr\u00f3cona jest ku pod<\/em>\u0142<\/em>odze, usta zaci<\/em>\u015b<\/em>ni<\/em>\u0119<\/em>te. Wchodzi w nasz kadr, po czym odbija si<\/em>\u0119 <\/em>w drug<\/em>\u0105 <\/em>stron<\/em>\u0119 <\/em>i znowu si<\/em>\u0119 <\/em>od nas odwraca. Za nim ta<\/em>\u0144<\/em>cz<\/em>\u0105 <\/em>inni ludzie, z ka<\/em>\u017c<\/em>dej strony padaj<\/em>\u0105 <\/em>na niego <\/em>\u015b<\/em>wiat<\/em>\u0142<\/em>a reflektor\u00f3w. Spod koszulki wystaje zawieszony na szyi rzemyk. M<\/em>\u0119\u017c<\/em>czyzna robi kolejny obr\u00f3t i znowu jest przed nami. Wydyma usta, zatrzymuje si<\/em>\u0119<\/em>. Z<\/em>\u0142<\/em>ote <\/em>\u015b<\/em>wiat<\/em>\u0142<\/em>o reflektora o<\/em>\u015b<\/em>wietla mu twarz. Tym razem jego oczy s<\/em>\u0105 <\/em>otwarte. Patrzy prosto w obiektyw. Wygl<\/em>\u0105<\/em>da jakby si<\/em>\u0119 <\/em>u<\/em>\u015b<\/em>miecha<\/em>\u0142<\/em>.<\/em><\/p>\n

Natalia Czarkowska<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lekko zgarbiony wykr\u0119ca g\u0142ow\u0119 do ty\u0142u, patrzy prosto w obiektyw. Ma szeroko otwarte oczy, lekko przyklapni\u0119te uszka. Stoi w s\u0142o\u0144cu z opuszczonym ogonem. Jego czarna sier\u015b\u0107 jest mocno zbita, sko\u0142tuniona, w wielu miejscach przetarta. Otwiera pysk, wida\u0107 jego bia\u0142e z\u0119by. Wygl\u0105da jakby si\u0119 u\u015bmiecha\u0142. \u201eBezdomny pies\u201d (\u201eStray Dog\u201d) to czarno-bia\u0142e zdj\u0119cie z 1971 roku, japo\u0144skiego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/90"}],"collection":[{"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90"}],"version-history":[{"count":19,"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":813,"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/90\/revisions\/813"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/festiwalplener.zory.pl\/2017\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}